Konten dari Pengguna

3 Teks Cerkak Bahasa Jawa yang Informatif untuk Bahan Pembelajaran

Berita Terkini

Berita Terkini

Penulis kumparan

·waktu baca 4 menit

comment
0
sosmed-whatsapp-white
copy-circle
more-vertical

Tulisan dari Berita Terkini tidak mewakili pandangan dari redaksi kumparan

Ilustrasi Teks cerkak Bahasa Jawa, sumber foto: (Van Tay Media) by Unsplash.com
zoom-in-whitePerbesar
Ilustrasi Teks cerkak Bahasa Jawa, sumber foto: (Van Tay Media) by Unsplash.com

Cerkak atau “cerita cekak” merupakan cerita pendek yang termasuk bagian ttradisi dari masyarakat Jawa. Teks cerkak Bahasa Jawa umumnya menggunakan kalimat yang cenderung pendek, sehingga tidak perlu waktu lama untuk membacanya.

Pada zaman dahulu, cerkak digunakan untuk mengisahkan legenda, dongeng, atau pengalaman pribadi yang disajikan secara menarik untuk disampaikan kepada teman atau keluarga.

Cerkak adalah salah satu cara yang dilakukan untuk menyampaikan cerita yang mengandung penuh moral untuk dibagikan kepada orang lain. Di zaman sekarang, cerkak tidak hanya sebatas pada dongeng atau legenda saja, melainkan juga cerita-cerita yang lebih bervariasi seperti tentang sosial, pendidikan, cinta katresnan, pengalaman pribadi, atau pandemi Covid-19.

Ciri-ciri Cerkak Bahasa Jawa

Mengutip buku Bahasa Jawa Kelas XA oleh Eko Kurniawan (2020), ciri-ciri cerkak yaitu sebagai berikut:

• Menceritakan tentang suatu peristiwa atau kejadian.

• Panjangnya kurang lebih mencapai 10.000 kata.

• Tidak bersambung.

• Watak tokohnya digambarkan secara ringkas.

Contoh Cerkak Bahasa Jawa

Ilustrasi Teks cerkak Bahasa Jawa, sumber foto: (Andrew Ebrahim) by Unsplash.com

Agar dapat lebih memahami cerkak Bahasa Jawa, sebaiknya simak contoh yang ada di bawah ini:

1. “Ngingah Ayam”

Bapakku yaiku peternak ayam terkenal ing desoku.

Bapak gadah kandang ayam katah ing mburi omah. Kandang ayam nek mburi omah kabehe ono 5, saben tiap-tiap kandang nduwe ukuran 5 x 6 meter ingkag kuat nampung ayam sing jumlahe 50 ekor.

Saben esuk aku mbantu bapak menehi pakan lan ngombe gawe ayam supoyo gelis gede lan payu larang. Pakan ayam sing biasa digunakne ono berbagai macem, kadang dipakani beras, jagung, utowo dedak.

Pakan kasebut biasa ditumbas bapak ten tengkulak khusus sing wes kerjasama suwe dadine iso oleh rego ingkang murah. Ayam ing kandang mburi omah biasane di jupuki tigan e saben dino. selain kuwi ono juga ayam ingkang khusus di jupuk daging e gae dipangan.

Alhamdulilah keluargaku saget wirausaha dewe soko kandang ingkang di budidayakne bapakku. Aku seneng belajar ngingah ayam langsung karo bapak. Aku duweni cita-cita sok bien gedhe bakal iso nerusne usahane bapakku supoyo luweh gede lan berkembang.

2. “Acara Ulang tahunku”

Minggu wingi aku ulang tahun umur 10 tahun, ibukku duweni rencana gawe acara ulang tahun nek omah lan ngundan kabeh konco-koncoku sing jumlahe ono 15.

Aku seneng banget pas diaturi ibuk ulang tahunku bakal dirayakno. Sebelum dino kang ditunggu-tunggu, aku diajak ibuk lan bapak tumbas klambi anyar gae acara kasebut. Ruang tamu omahku juga bakal di hias gawe balon-balon lan pita sing katon apik lan meriah.

Ora ketinggalan ibukku juga pesen roti ulang tahun bentuk minion sesuai karo sing tak senengi. Dulur-dulur sekitaran omah ugo moro lan mbantu ibukku ngewangi masak gae acara kasebut. Konco-koncoku podo teko lan gowo hadiah, enek sing menehi kado buku, pensi, tas, lepak lan sepatu. Acara kasebut berjalan dengan meriah, momen iku ora bakal iso tak lalekne.

3. Liburan nyang Bandung

Pengalaman plesiran menyang Bandung setahun kepungkur dados kadhemenan dhewe. Aku bareng kanca-kanca bidhal menyang Malang pasa wayahe preinan sekolah. Niki salah sijine pengalamanku kang rasane ora bakal elek.

Aku menyang Malang saka Sidoarjo nyewa mobil bareng kanca-kancaku. Rencanane arep tilik menyang panggenan wisata ing Malang, kaya jatim park 1, kebun teh. Ning jebule, kutho Malang wes dikebaki mobil plat W. Para warga Sidoarjo akeh sing pada menyang Malang waktu musim preinan kaya ngene iki.

Nganti tengah dalan nuju jatim park 1, aku lan kanca-kancaku wurungno. Amergi situasi ing dalan bener-bener macet parah. Sak wise kui aku kale kanca-kancaku nuju ing kebuh teh, nyedaki kawasan wisata kebuh teh, saka njero mobil kadelok pemandangan kang becik tenan. Aku lan kanca-kanca wis ora sabar cepet nganti panggenan wisata.

Ngandi ndugi panggene, jebule kahanan cukup kebak lan rame karo bakulan. Keindahan kebuh teh ora sabecik kang didelok saka mobil mau. Daerah di sekitar katahg sampah kang sumebar. Embuh kurange pangopenan utawi tamu kan teko mbuwak sampah sembarang.

Kejaba marang kebun teh, aku lan kanca-kanca ugo menyang Jatim Park 2. Ing Jatim Park 2 iso ngawe ati luwih bungah manih tinimbang ing Kebun Teh, amergi iso dulinan sak puase. Durung ngerasake merem, aku lan kanca-kanca mubeng mlaku-mlaku nuju panggenan wisata liane, neng kutho Malang.

Nanging kabeh panggenan wisata podo macet lan kebak karo tiang-tian. Akhire aku lan kanca-kanca milih wisata kuliner anyar saka panganan bakso malang nganti menyang Mall ing Malang. Akhire blanja oleh-oleh panganan khas Malang.

Dari contoh teks cerkak Jawa di atas, dapat diketahui bahwa tema yang dibahas terdiri dari beragam jenis. Saatnya kamu membuat cerkak dengan versi kisahmu sendiri!

(DLA)