Dongeng Sunda Pendek dan Pesan Moralnya

Menyajikan beragam informasi terbaru, terkini dan mengedukasi.
·waktu baca 3 menit
Tulisan dari Kabar Harian tidak mewakili pandangan dari redaksi kumparan

Tidak hanya bahasa Indonesia, dongeng juga bisa menggunakan bahasa Sunda untuk lebih mengangkat unsur budaya di negara Indonesia itu sendiri.
Bahasa Sunda sendiri merupakan bahasa yang kerap digunakan oleh masyarakat suku Sunda di daerah Jawa Barat, seperti Bandung, Bogor, Sukabumi, dan lain sebagainya.
Sama seperti biasanya, dongeng dengan bahasa Sunda tentunya ditunjukkan untuk menyampaikan ajaran moral sekaligus juga menghibur. Berbeda dengan nasihat, dongeng biasanya memiliki jalan cerita yang membuat para pembaca tidak merasa bosan.
Mengutip Piwuruk Basa: Basa Sunda yang ditulis Suhaya, S.I.P., M.Pd, dongeng bahasa Sunda merupakan cerita yang kebenarannya tidak dapat dibuktikan. Isinya biasanya berupa cerita tentang suatu kejadian yang tidak masuk akal.
Meski demikian, seperti yang telah disebutkan bahwa dongeng memiliki nilai moral yang terkandung di dalamnya. Oleh karena itu, meskipun cerita yang disajikan terkesan tidak masuk akal dan lucu,
Lantas, seperti apa dongeng bahasa Sunda yang juga bisa memberikan pelajaran moral kepada orang banyak? Berikut salah satu dongeng sunda pendek beserta dengan pesan moralnya.
Contoh Dongeng Sunda Pendek
Gagak Hayang Kapuji
Aya gagak maling déngdéng ti pamoéan. Geleber hiber bari ngaheumheum déngdéng téa kana tangkal dadap sisi lembur. Kabeneran harita katangeneun ku anjing nu kacida kabitaeunana da puguh kabeukina.
Kusabab kitu, ku anjing disampeurkeun. Tapi sanggaus anjing aya dihandapeun, boro-boro ditanya teu di rérét-rérét acan. Anjing mikir piakaleun supaya déndéng téa kapimilik ku manéhna.
Sanggeus manggih anjing ngomong, “Leuh aya manuk alus-alus teuing. Pamatukna panjang bulu hideung tapi mani lemes kitu. Manuk naon nya ngaranna? Kawasna mah moal aya tandingna dibandingkeun jeung cendrawasih gé moal éléh.”
Mimitina mah omongan anjing téh teu didéngé. Tapi sanggeus aya omongan “moal éléh ku cendrawasih,” gagak atoheun pisan. Manéhna kungsi beja yén cendrawasih téh manuk pang hadéna. Tapi ceuk anjing “manéhna moal éléh”.
Kitu nu matak manéhna ngarasa ngeunah ku pamuji anjing. Malah ceuk pikirna deui asa hayang ngabagi déngdéng jeung anjing. Ngan kusabab hésé meulahna kahayangna teu kalaksanakeun.
Anjing nempo beungeut gagak marahmay sanggeus dipuji ku manéhna. Ceuk pikirna pasti usahana hasil. Ceuk pikirna deui naon heséna muji-muji keur ngahontal kahayangna.
Ku sabab kitu pok deui anjing, “Lamun daékeun mah hayang nyobat jeung manuk nu sakitu lucuna. Ngan rumasa sorangan mah sato hina.
Saumur-umur kudu ngadunungan, saré digolodog, rajeun manggih hakaneun ogé pasésaan. Tapi najan teu bisa nyobat ogé jeung manuk lucu, atuh ngadéngé-ngadéngé sorana. Meureun moal panasaran teuing!”
Barang ngadéngé pamuji anjing anu sakitu ngeunahna, gagak poho keur ngaheumheum déngdéng, ngan ngong wé disada, “Gaak Gaaak” cenah. Atuh barang engab pamatukna barang pluk wé déngdéng teh murag. Anjing gancang nyantok déngdéng nu murag téa tuluy dihakan di nu bala.
Gagak nu hanjakaleun mah teu ditolih. Sababaraha jongjonan gagak téh cindekul wé dina dahan bari ngararasakeun teu ngeunahna ku kalakuan anjing.
Manéhna karék ngarti yén anjing muji bébéakan téh hayang déngdéng nu keur diheumheum ku manéhna. Ti dinya mah geleber gagak téh hiber kana tangkal kai rék neangan hileud keur ganti déngdéng nu disantok ku anjing.
Pesan moral yang bisa diambil dari dongeng yang ada di atas adalah untuk bisa belajar tentang berbagi kepada sesama yang membutuhkan. Dan jangan merasa besar kepala ketika dipuji oleh seseorang.
(JA)
