100 Kata Bijak Bahasa Jawa dan Artinya

Menyediakan berbagai informasi seputar Generasi Z.
·waktu baca 9 menit
Tulisan dari Pengetahuan Umum tidak mewakili pandangan dari redaksi kumparan

Bahasa Jawa memiliki kekayaan ungkapan dan filosofi hidup yang sangat dalam. Banyak kata bijak bahasa Jawa yang mengandung pelajaran moral, spiritual, dan sosial yang kuat. Kata-kata ini bisa dijadikan sebagai pengingat dalam menjalani kehidupan sehari-hari.
Dalam uraian di bawah ini telah kami hadirkan kata-kata bijak dalam bahasa Jawa lengkap dengan artinya dalam Bahasa Indonesia. Isinya juga dibagi ke dalam beberapa kategori agar lebih mudah digunakan sesuai suasana hati atau kebutuhanmu.
Kata Bijak Bahasa Jawa
Berikut kumpulan kata bijak bahasa Jawa dan artinya yang bisa kamu jadikan sebagai renungan atau dibagikan melalui media sosial.
Kata Bijak Bahasa Jawa tentang Kehidupan
Urip iku urup.
Hidup itu menyala, harus memberi manfaat bagi orang lain.
Sabar iku luhur, nanging ojo kakehan sabar yen mung dianggep sak durungane.
Sabar itu mulia, tapi jangan terlalu sabar jika hanya dianggap sepele.
Sing sapa nandur, bakal ngundhuh.
Siapa yang menanam, akan menuai.
Kabeh mung titipan, ojo dumeh.
Semua hanya titipan, jangan sombong.
Urip iku kudu eling lan waspada.
Hidup itu harus selalu ingat dan waspada.
Aja dumeh nduweni kuwasa.
Jangan sombong karena merasa berkuasa.
Ngono ya ngono, nanging ojo ngono.
Begitu memang begitu, tapi jangan keterlaluan.
Ojo gumunan, ojo kagetan, ojo dumeh.
Jangan mudah heran, jangan mudah kaget, jangan merasa lebih.
Aja mangan ora mikir.
Jangan makan tanpa berpikir, jangan hidup asal-asalan.
Senengane dhewe, susahe bebarengan.
Senangnya sendiri, susahnya bersama.
Kata Bijak Bahasa Jawa tentang Cinta
Katresnan ora kudu nduweni.
Cinta tak selalu harus memiliki.
Tresno jalaran soko kulino.
Cinta tumbuh karena terbiasa.
Wani tresna, wani lara.
Berani mencinta, berani terluka.
Asih iku ora mung saka atimu, nanging kudu saka tumindhakmu.
Kasih itu bukan hanya dari hati, tapi juga dari tindakan.
Yen pancen tresna, ora bakal ninggal nalika susah.
Kalau benar cinta, tak akan pergi saat susah.
Aja gumantung marang tresnamu, nanging kudu mandhiri.
Jangan bergantung pada cintamu, tapi harus mandiri.
Tresna iku butuh perjuangan, dudu mung janji manis.
Cinta butuh perjuangan, bukan hanya janji manis.
Yen wis tresna, kekurangan iso dadi kelebihan.
Kalau sudah cinta, kekurangan bisa menjadi kelebihan.
Ora ana tresna sejati yen ora ditandhani keikhlasan.
Tak ada cinta sejati tanpa keikhlasan.
Tresna sejati bakal tetep ana, sanajan wektu owah.
Cinta sejati akan tetap ada, meski waktu berubah.
Kata Bijak Bahasa Jawa tentang Kesabaran
Sabar iku ingaran mustikaning laku.
Sabar itu intisari dari segala perilaku.
Ojo grusa-grusu, kudu ngati-ati.
Jangan terburu-buru, harus hati-hati.
Alon-alon waton kelakon.
Pelan-pelan asal selamat.
Gusti Allah ora sare.
Allah tidak tidur.
Ojo kagetan, ojo dumeh, ojo nggumunan.
Jangan mudah kaget, sombong, atau heran
Kudu sabar lan nrimo ing pandum.
Harus sabar dan menerima apa yang telah ditentukan.
Sabar iku ora ateges pasrah, nanging tetep usaha.
Sabar bukan berarti menyerah, tapi tetap berusaha.
Ngampet nesu luwih abot tinimbang ngangkat watu.
Menahan marah lebih berat daripada mengangkat batu.
Urip kudu legawa.
Hidup harus lapang dada.
Sabar lan syukur, kunci urip tentrem.
Sabar dan syukur adalah kunci hidup damai.
Kata Bijak Bahasa Jawa tentang Rezeki dan Syukur
Rejeki iku ora bakal ketukar.
Rezeki tak akan pernah tertukar.
Yen wis wayahe, kabeh bakal ono dalane.
Jika sudah waktunya, semua akan ada jalannya.
Sugih iku dudu saka bandha, nanging saka rasa cukup.
Kaya itu bukan dari harta, tapi dari rasa cukup.
Syukur iku nambahi berkah.
Syukur itu menambah berkah.
Wong sing bisa nyukuri, bakal slamet.
Orang yang pandai bersyukur akan selamat.
Ojo ngersulo, luwih becik nyukuri.
Jangan mengeluh, lebih baik bersyukur.
Rejeki ora mung dhuwit, tapi uga sehat, tentrem, lan berkah.
Rezeki bukan hanya uang, tapi juga kesehatan, kedamaian, dan berkah.
Gusti ora sare, saben usaha mesti ono ganjarane.
Tuhan tidak tidur, setiap usaha pasti ada hasilnya.
Yen pengin berkah, kudu ikhlas lan jujur.
Kalau ingin berkah, harus ikhlas dan jujur.
Rasa syukur iku sumber kabahagiaan.
Rasa syukur adalah sumber kebahagiaan.
Kata Bijak Bahasa Jawa tentang Persahabatan
Sedulur iku ora kudu saka darah, nanging saka ati sing tulus.
Saudara tidak harus dari darah, tapi dari hati yang tulus.
Kanca sejati iku kang gelem melu susah senengmu.
Sahabat sejati adalah yang mau ikut dalam suka dan dukamu.
Kanca apik iku kang iso nggawe uripmu luwih ayem.
Sahabat yang baik bisa membuat hidupmu lebih tenang.
Aja milih kanca saka sugih lan miske, nanging saka watak lan budine.
Jangan memilih teman dari kaya dan miskin, tapi dari watak dan budi pekertinya.
Persahabatan sing jujur iku langgeng nganti tuwa.
Persahabatan yang jujur akan bertahan sampai tua.
Kanca sejati iku ora mung ana nalika seneng, nanging uga nalika cilaka.
Sahabat sejati bukan hanya ada saat senang, tapi juga saat kesusahan.
Ngati-ngati milih kanca, sebab kanca kuwi bisa ngowahi watakmu.
Hati-hati memilih teman, karena teman bisa mempengaruhi karaktermu.
Kanca apik iku hadiah saka Gusti Allah.
Sahabat baik adalah hadiah dari Tuhan.
Sing ngapusi kanca, ora pantes disebut kanca sejati.
Yang membohongi teman, tak pantas disebut sahabat sejati.
Kanca iku cermin kanggo ndeleng awakmu dhewe.
Teman adalah cermin untuk melihat dirimu sendiri.
Kata Bijak Bahasa Jawa tentang Kesederhanaan
Urip sederhana iku kunci kabahagiaan.
Hidup sederhana adalah kunci kebahagiaan.
Ojo gumunan marang bandha donya.
Jangan terlalu kagum pada harta dunia.
Rejeki sing berkah iku cukup, ora kudu akeh.
Rezeki yang berkah itu cukup, tidak harus banyak.
Sederhana iku ora miskin, nanging ngerti rasa cukup.
Sederhana bukan berarti miskin, tapi tahu batas cukup.
Kekayaan sejati iku atine sing tentrem.
Kekayaan sejati adalah hati yang tenang.
Urip ora perlu mewah, asal tentrem.
Hidup tak perlu mewah, asal damai.
Akeh bandha, nek ora bisa nyukuri, ora bakal wareg.
Banyak harta, jika tak bisa bersyukur, takkan pernah puas.
Sing penting ati wareg, dudu dompet mbludhak.
Yang penting hati kenyang, bukan dompet melimpah.
Urip sing sederhana iso nyedhakake marang Gusti.
Hidup sederhana bisa mendekatkan pada Tuhan.
Sugih ora mesti ayem, nanging wong ayem iku mesthi sugih ati.
Kaya belum tentu damai, tapi orang yang damai pasti kaya hati.
Kata Bijak Bahasa Jawa tentang Doa dan Tawakal
Wong sing akeh ndonga, uripe bakal diberkahi.
Orang yang banyak berdoa, hidupnya akan diberkahi.
Pasrah marang kersane Gusti, dudu berarti nyerah.
Pasrah pada kehendak Tuhan bukan berarti menyerah.
Doa iku senjatane wong sing sabar.
Doa adalah senjata orang yang sabar.
Ngalah ora ateges kalah, nanging luwih milih tentrem.
Mengalah bukan berarti kalah, tapi memilih damai.
Tawakal iku menyerahke kabeh marang Gusti sawise usaha maksimal.
Tawakal itu menyerahkan segalanya kepada Tuhan setelah berusaha.
Yen wis usaha lan ndonga, tinggal pasrah karo Gusti.
Jika sudah berusaha dan berdoa, tinggal pasrah kepada Tuhan.
Ora kabeh sing dipengini kudu kedadian, kersane Gusti luwih utama.
Tak semua yang diinginkan harus terjadi, kehendak Tuhan lebih utama.
Gusti Allah ora nate lali marang hambane.
Tuhan tidak pernah lupa pada hamba-Nya.
Sing penting yakin lan terus ndonga.
Yang penting yakin dan terus berdoa.
Rejeki, jodoh, lan pati wis ana sing ngatur.
Rezeki, jodoh, dan ajal sudah ada yang mengatur.
Kata Bijak Bahasa Jawa tentang Semangat dan Perjuangan
Urip iku kudu wani, dudu mung ngimpi.
Hidup itu harus berani, bukan hanya bermimpi.
Kudu kuat ngadhepi urip, ben ora dikalahke kahanan.
Harus kuat menghadapi hidup, agar tidak dikalahkan keadaan.
Saben lara ana tambane, saben susah ono enteke.
Setiap sakit ada obatnya, setiap susah ada akhirnya.
Kegagalan dudu akhir, nanging wiwitan saka sukses.
Kegagalan bukan akhir, tapi awal dari kesuksesan.
Sing sabar lan semangat, mesthi bakal panen asil.
Yang sabar dan semangat pasti akan memetik hasil.
Kudu wani ngadhepi tantangan, ojo mung nggrundel.
Harus berani menghadapi tantangan, jangan hanya mengeluh.
Aja mung nyalahke kahanan, nanging kudu wani ngowahi.
Jangan hanya menyalahkan keadaan, tapi harus berani mengubah.
Wong sukses iku sing gelem sinau saka gagal.
Orang sukses adalah yang mau belajar dari kegagalan.
Aja mandheg amarga kesulitan, terus mlaku nganti tekan tujuan.
Jangan berhenti karena kesulitan, teruslah berjalan sampai tujuan.
Sing penting terus usaha, ora gampang nyerah.
Yang penting terus berusaha, jangan mudah menyerah.
Kata Bijak Bahasa Jawa tentang Pendidikan dan Ilmu
Ilmu iku cahya kang maringi padhang urip.
Ilmu adalah cahaya yang menerangi kehidupan.
Wong pinter iku dudu sing apal akeh, nanging sing ngerti kapan kudu ngomong lan meneng.
Orang pintar bukan yang tahu banyak, tapi yang tahu kapan harus bicara dan diam.
Aja nganti gedhe awak, nanging cilik pikiran.
Jangan sampai tubuh besar, tapi pikiran kecil.
Sinau iku ora mung kanggo sekolah, nanging kanggo urip.
Belajar bukan hanya untuk sekolah, tapi untuk hidup.
Ilmu tanpa akhlak kaya geni tanpa kendhali.
Ilmu tanpa akhlak seperti api tanpa kendali.
Wong sing gelem sinau ora bakal keri.
Orang yang mau belajar tidak akan tertinggal.
Pinter iku penting, nanging jujur luwih utama.
Pintar itu penting, tapi jujur lebih utama.
Sekolah dhuwur yen ora duwe tata krama, tetep ora ana gunane.
Sekolah tinggi jika tidak punya sopan santun, tetap tidak ada gunanya.
Ilmu iku kudu dibarengi karo tumindak becik.
Ilmu harus dibarengi dengan perbuatan baik.
Sinau iku proses, dudu hasil langsung.
Belajar itu proses, bukan hasil instan.
Kata Bijak Bahasa Jawa tentang Keluarga
Anak iku titipan, dudu duwek pribadi.
Anak adalah titipan, bukan milik pribadi.
Rumah tangga sing ayem dudu saka bandha, nanging saka pangerten.
Rumah tangga yang damai bukan karena harta, tapi karena pengertian.
Wong tuwa kudu iso dadi panutan.
Orang tua harus bisa jadi teladan.
Anak ora mung butuh pangan, nanging uga pangayoman lan katresnan.
Anak tidak hanya butuh makan, tapi juga perlindungan dan kasih sayang.
Duwe anak pinter iku rejeki, nanging duwe anak sholeh iku berkah.
Punya anak pintar adalah rezeki, tapi punya anak saleh adalah berkah.
Keluarga kuwi dhasar saka kabeh urip.
Keluarga adalah dasar dari semua kehidupan.
Wong tuwa sing sabar bakal ngasilake anak sing unggul.
Orang tua yang sabar akan melahirkan anak yang unggul.
Tresna marang anak kudu nganggo akal, dudu mung rasa.
Mencintai anak harus dengan akal, bukan hanya perasaan.
Anak becik bakal dadi cermin saka keluargane.
Anak baik akan menjadi cerminan keluarganya.
Rumah tanpa rasa tresna iku mung bangunan tanpa nyawa.
Rumah tanpa cinta hanyalah bangunan tanpa jiwa.
Baca Juga: 50 Kata Mutiara Bahasa Jawa Halus yang Menyentuh Hati
(NDA)
