100 Kata-Kata Sindiran Halus Bahasa Jawa yang Mengena

Menyediakan berbagai informasi seputar Generasi Z.
·waktu baca 11 menit
Tulisan dari Pengetahuan Umum tidak mewakili pandangan dari redaksi kumparan

Dalam pergaulan sehari-hari, seringkali ditemui orang yang sulit memahami situasi atau terlalu sombong. Mengungkapkan perasaan secara langsung terkadang menimbulkan konflik, sehingga dibutuhkan cara lain untuk menyampaikan pesan.
Bahasa Jawa menyimpan banyak ungkapan yang lembut namun sarat makna. Kata-kata sindiran halus dapat menjadi alat yang efektif untuk menyampaikan kritik tanpa menyinggung perasaan orang lain.
Selain itu, sindiran halus dalam bahasa Jawa sering dipakai untuk mengingatkan teman atau sekadar bergurau namun dengan sentuhan sarkasme. Sebagai referensi, berikut 100 kata-kata sindiran halus bahasa Jawa yang bisa digunakan.
Kata-Kata Sindiran Halus Bahasa Jawa
Berikut 100 ungkapan sindiran halus dalam bahasa Jawa yang cocok untuk menegur orang lain tanpa menyinggung hatinya:
1. Ojo gumun marang sing cilik, sing gedhe ya iso salah
Artinya: Jangan terkesan meremehkan yang kecil, yang besar pun bisa salah.
2. Akeh omong nanging ora akeh tumindak
Artinya: Banyak bicara tapi sedikit bertindak.
3. Ngomongmu kaya gending, enak didengar tapi kosong isine
Artinya: Omonganmu seperti lagu, enak didengar tapi kosong isinya.
4. Turu terus tapi pengin menang
Artinya: Tidur terus tapi ingin menang.
5. Ojo ngarep hasil gedhe yen usaha cilik
Artinya: Jangan harap hasil besar kalau usaha kecil.
6. Ngomongne wong liya, lali karo awakmu dewe
Artinya: Membicarakan orang lain, lupa diri sendiri.
7. Sing dicritakake mung kabar angin
Artinya: Yang dibicarakan hanya kabar angin.
8. Ngelmu ora ditular, tapi harta malah dikerep
Artinya: Ilmu tidak dibagi, tapi harta justru disimpan sendiri.
9. Senyummu mung kanggo ngitung dhuwit
Artinya: Senyummu hanya untuk menghitung uang.
10. Tindakake apa sing diomongake
Artinya: Lakukan apa yang dikatakan.
11. Aja mung crita, kudu ana bukti
Artinya: Jangan hanya bercerita, harus ada bukti.
12. Golek kawruh luwih dhisik tinimbang pamer
Artinya: Cari ilmu dulu sebelum pamer.
13. Sing nyebar gosip bakal keno baline
Artinya: Yang menyebar gosip akan terkena balasannya.
14. Turu kae cukup, ora usah ngimpi gedhe
Artinya: Tidur itu cukup, tidak perlu bermimpi besar.
15. Sing sabar bakal oleh kabegjan
Artinya: Orang sabar akan mendapatkan kebahagiaan.
16. Aja kesusu nyalahake wong liya
Artinya: Jangan terburu-buru menyalahkan orang lain.
17. Sapa sabar bakal menang
Artinya: Siapa sabar akan menang.
18. Turu terus, ngarep menang ora bakal kelakon
Artinya: Tidur terus, berharap menang tidak akan terjadi.
19. Aja mung gumuyu nalika entuk untung
Artinya: Jangan hanya tersenyum saat mendapatkan untung.
20. Ngenteni wektu sing pas luwih becik tinimbang kesusu
Artinya: Menunggu waktu yang tepat lebih baik daripada terburu-buru.
21. Aja dadi wong sing gampang nesu
Artinya: Jangan menjadi orang yang mudah marah.
22. Ojo gampang percaya crita wong liya
Artinya: Jangan mudah percaya cerita orang lain.
23. Sing sregep bakal entuk wohing pakarti
Artinya: Orang rajin akan mendapatkan hasil dari usahanya.
24. Aja mung pinter ngomong nanging ora bisa tumindak
Artinya: Jangan hanya pandai bicara tapi tidak bisa bertindak.
25. Ngapusi ora bakal suwe ketahuan
Artinya: Berbohong tidak akan lama terungkap.
26. Aja gumuyu mung kanggo nampa pujian
Artinya: Jangan tersenyum hanya untuk menerima pujian.
27. Sing seneng nuduh wong liya, awake dhewe lali
Artinya: Senang menuding orang lain, tapi diri sendiri lupa.
28. Tansah eling marang asal-usulmu
Artinya: Selalu ingat asal-usulmu.
29. Ojo keblinger karo janji sing ora jelas
Artinya: Jangan tergiur janji yang tidak jelas.
30. Ngomongmu kudu ana teges
Artinya: Bicaramu harus ada maknanya.
31. Sing rumangsa pinter, kudu tetep rendah ati
Artinya: Yang merasa pintar, harus tetap rendah hati.
32. Sabar iku luwih apik tinimbang nesu
Artinya: Kesabaran lebih baik daripada marah.
33. Ojo mung golek pujian, kudu gelem kritik
Artinya: Jangan hanya mencari pujian, harus mau dikritik.
34. Sing sregep bakal duwe masa depan cerah
Artinya: Orang rajin akan memiliki masa depan cerah.
35. Ojo mung nyawang wong liya saka penampilan, delengen apa sing dicritakake lan tumindake
Artinya: Jangan hanya melihat orang lain dari penampilan, lihat juga apa yang dikatakan dan diperbuatnya.
36. Ngomong akeh nanging ora jelas, mung gawe wong lara kuping
Artinya: Banyak bicara tapi tidak jelas, hanya membuat orang sakit telinga.
37. Ojo ngarep pujian terus, kadhang kritik luwih migunani kanggo uripmu
Artinya: Jangan selalu berharap pujian, kadang kritik lebih berguna untuk hidupmu.
38. Ojo mung nuduhake kebecikan nalika ana wong liya ndeleng
Artinya: Jangan hanya menunjukkan kebaikan saat ada orang lain yang melihat.
39. Sing sok pinter nanging ora gelem sinau saka kesalahan, bakal ketinggalan
Artinya: Yang sok pintar tapi tidak mau belajar dari kesalahan, akan tertinggal.
40. Aja sok kuwatir marang masalah cilik, elinga kabeh bakal ana solusine
Artinya: Jangan terlalu khawatir pada masalah kecil, ingat semua ada solusinya.
41. Aja mung seneng ngritik wong liya, pikir dhisik apa kowe luwih becik
Artinya: Jangan hanya senang mengkritik orang lain, pikir dulu apakah kamu lebih baik.
42. Aja mung gelem nampa pujian, nanging ora gelem nampa kritik
Artinya: Jangan hanya mau menerima pujian, tapi tidak mau menerima kritik.
43. Sing rumangsa paling bener, kudu eling yen salah iku lumrah
Artinya: Yang merasa paling benar, harus ingat bahwa salah itu wajar.
44. Ojo sok kuwatir yen wong liya luwih maju, fokus karo uripmu dhewe
Artinya: Jangan terlalu khawatir jika orang lain lebih maju, fokus pada hidupmu sendiri.
45. Ojo gumun yen wong liya ora gelem percaya maneh
Artinya: Jangan heran jika orang lain tidak mau percaya lagi.
46. Sing tansah nggatekake liyan, bakal luwih ngerti urip
Artinya: Yang selalu memperhatikan orang lain, akan lebih memahami kehidupan.
47. Aja gampang nesu, pikir dhisik sadurunge tumindak
Artinya: Jangan mudah marah, pikir dulu sebelum bertindak.
48. Ngomong sing cetha lan jelas, luwih becik tinimbang akeh omong nanging ora ana teges
Artinya: Bicara yang jelas dan tegas lebih baik daripada banyak bicara tapi tidak bermakna.
49. Sing rumangsa paling kuwat, kadang malah gampang kalah
Artinya: Yang merasa paling kuat, kadang malah mudah kalah.
50. Ojo mung mikir keuntungan, nanging lali tanggung jawabmu
Artinya: Jangan hanya memikirkan keuntungan, tapi lupa tanggung jawabmu.
51. Aja sok pinter nalika kanca lagi susah
Artinya: Jangan sok pintar ketika teman sedang kesulitan.
52. Sing sok pamer kepinteran, kadang malah katon ora ngerti
Artinya: Yang suka memamerkan kepintaran, kadang malah terlihat tidak mengerti.
53. Sing tansah sinau saka kesalahan, bakal luwih wicaksana
Artinya: Yang selalu belajar dari kesalahan, akan lebih bijaksana.
54. Aja sok ngerti kabeh, kadang luwih apik meneng lan ngrungokake
Artinya: Jangan sok tahu semua hal, kadang lebih baik diam dan mendengar.
55. Ngapusi kanggo untung cilik, wektu bakal mbuktekake akibat gedhe
Artinya: Berbohong untuk keuntungan kecil, waktu akan membuktikan bahwa akibatnya besar.
56. Sing rumangsa paling bener, kudu gelem ngrungokake liyan
Artinya: Yang merasa paling benar, harus mau mendengar orang lain.
57. Ojo mung gelem nampa pujian, nanging kudu siap nampa kritik
Artinya: Jangan hanya mau menerima pujian, tapi harus siap menerima kritik.
58. Sing asring nuduh wong liya, bakal luwih akeh musuh tinimbang kanca
Artinya: Yang sering menuding orang lain, akan lebih banyak musuh daripada teman.
59. Ngomong sing bener lan logis luwih apik tinimbang nyebar gosip
Artinya: Bicara yang benar dan logis lebih baik daripada menyebar gosip.
60. Aja sok sombong yen durung bisa mbuktekake
Artinya: Jangan sombong jika belum bisa membuktikan.
61. Ojo mung seneng nuduhake prestasi, lali yen liyan uga berhak dihargai
Artinya: Jangan hanya senang memamerkan prestasi, lupa bahwa orang lain juga berhak dihargai.
62. Sing rumangsa paling ngerti kabeh, kadhang malah nggawe liyan bingung
Artinya: Yang merasa paling tahu semuanya, kadang malah membuat orang lain bingung.
63. Aja gampang nesu yen ora cocog karo karepmu
Artinya: Jangan mudah marah jika sesuatu tidak sesuai keinginanmu.
64. Ngomong becik nanging tetep tegas luwih migunani tinimbang nyerang langsung
Artinya: Bicara baik tapi tetap tegas lebih berguna daripada menyerang langsung.
65. Sing sok nyalahake wong liya, kadang malah awake dhewe sing salah
Artinya: Yang suka menyalahkan orang lain, kadang justru diri sendiri yang salah.
66. Aja gumuyu yen durung nulungi sing butuh pitulunganmu
Artinya: Jangan tersenyum jika belum menolong yang membutuhkan bantuanmu.
67. Sing sok pamer kekayaan, kadang malah katon ringkih
Artinya: Yang suka memamerkan kekayaan, kadang malah terlihat rapuh.
68. Ojo mung golek perhatian, kudu gelem tanggung jawab
Artinya: Jangan hanya mencari perhatian, harus mau bertanggung jawab.
69. Ngapusi cilik bisa lolos, nanging wektu bakal nuduhake akibat gedhe
Artinya: Berbohong sedikit bisa lolos, tapi waktu akan menunjukkan akibat besar.
70. Sing seneng nuduhake kekuwatan, kadang malah katon lemah
Artinya: Yang senang menunjukkan kekuatan, kadang malah terlihat lemah.
71. Ojo gampang percaya janji sing manis tanpa bukti nyata
Artinya: Jangan mudah percaya janji manis tanpa bukti nyata.
72. Ngomong sing alus lan tegas bakal nggawe wong liya luwih percaya
Artinya: Bicara yang lembut dan tegas akan membuat orang lain lebih percaya.
73. Sing sok nuduh liyan, kudu eling yen awake dhewe uga duwe salah
Artinya: Yang suka menuding orang lain, harus ingat bahwa diri sendiri juga punya salah.
74. Sing rumangsa pinter kabeh, kadang ora ngerti yen ana wong luwih wicaksana
Artinya: Yang merasa paling pintar, kadang tidak sadar bahwa ada orang yang lebih bijaksana.
75. Ngomong becik kanggo kabeh wong, ora mung kanggo sing disenengi
Artinya: Bicara baik untuk semua orang, bukan hanya untuk yang disukai.
76. Sing tansah sabar lan tenang, bakal luwih gampang ngatasi masalah
Artinya: Yang selalu sabar dan tenang, akan lebih mudah mengatasi masalah.
77. Aja mung seneng nggatekake kabecikan wong liya, delengen uga tumindakmu
Artinya: Jangan hanya senang memperhatikan kebaikan orang lain, lihat juga perbuatanmu sendiri.
78. Sing sok gumuyu nanging ora gelem nulungi, mung gawe liyan kecewa
Artinya: Yang suka tersenyum tapi tidak mau menolong, hanya membuat orang lain kecewa.
79. Ojo kesusu nyimpulake wong liya, luwih becik takon dhisik
Artinya: Jangan terburu-buru menyimpulkan orang lain, lebih baik bertanya dulu.
80. Ngomong akeh tanpa isi, mung gawe liyan bosen lan nesu
Artinya: Banyak bicara tanpa isi, hanya membuat orang lain bosan dan marah.
81. Sing sok nuduh wong liya, kadang malah nuduhake kelemahanmu dhewe
Artinya: Yang suka menuding orang lain, kadang malah menunjukkan kelemahanmu sendiri.
82. Aja mung seneng pamer, nanging kudu gelem nulungi sing butuh
Artinya: Jangan hanya senang pamer, tapi harus mau menolong yang membutuhkan.
83. Sing rumangsa paling bener, kudu gelem ngrungokake saran liyan
Artinya: Yang merasa paling benar, harus mau mendengar saran orang lain.
84. Ojo gampang nesu nalika ana kritik, pikir dhisik maksudé becik
Artinya: Jangan mudah marah saat ada kritik, pikir dulu maksudnya baik.
85. Ngomong sing cetha lan bener luwih migunani tinimbang sok ngerti kabeh
Artinya: Bicara jelas dan benar lebih berguna daripada sok tahu semua hal.
86. Sing tansah sinau saka kesalahan bakal luwih wicaksana tinimbang sing sok ngerti kabeh
Artinya: Yang selalu belajar dari kesalahan akan lebih bijaksana daripada yang sok tahu semuanya.
87. Ojo sok gumuyu yen durung nulungi, luwih becik meneng nanging nulungi
Artinya: Jangan sok tersenyum jika belum menolong, lebih baik diam tapi menolong.
88. Ngomong sing alus lan wicaksana bakal nggawe liyan luwih percaya
Artinya: Bicara yang lembut dan bijaksana akan membuat orang lain lebih percaya.
89. Sing rumangsa paling kuwat, kadang malah gampang kalah yen ora ati-ati
Artinya: Yang merasa paling kuat, kadang malah mudah kalah jika tidak hati-hati.
90. Aja mung mikir untungmu dhewe, kudu eling karo liyan
Artinya: Jangan hanya memikirkan keuntunganmu sendiri, harus ingat orang lain.
91. Sing gelem nulungi kanca bakal tansah dihargai lan dieling-eling
Artinya: Yang mau menolong teman akan selalu dihargai dan dikenang.
92. Ojo gampang percaya kabar sing durung jelas, luwih becik takon dhisik
Artinya: Jangan mudah percaya kabar yang belum jelas, lebih baik bertanya dulu.
93. Ngomong sing becik, sopan, lan tegas bakal nggawe liyan luwih seneng lan percaya
Artinya: Bicara yang baik, sopan, dan tegas akan membuat orang lain lebih senang dan percaya.
94. Sing sok nyerang liyan kanthi tembung, nanging tumindake ala dhewe
Artinya: Yang suka menyerang orang lain dengan kata-kata, padahal perbuatannya sendiri buruk.
95. Ojo mung crita apik nanging tumindake beda
Artinya: Jangan hanya bercerita baik tapi perbuatannya berbeda.
96. Sing sok nuduh wong liya, kadang malah kelakuane sing luwih ala
Artinya: Yang suka menuding orang lain, kadang perilakunya sendiri lebih buruk.
97. Aja gumuyu kanggo ngetokke rasa senengmu nanging gawe liyan kuciwa
Artinya: Jangan tersenyum untuk menunjukkan senangmu tapi membuat orang lain kecewa.
98. Ngomong pedhes nanging ati lemah
Artinya: Bicara pedas tapi hatinya lemah.
99. Sing sok ngatur liyan, durung mesthi ngerti kahanan sakjane
Artinya: Yang suka mengatur orang lain, belum tentu memahami situasi sebenarnya.
100. Ojo gampang nesu mung amarga liyan ora manut omonganmu
Artinya: Jangan mudah marah hanya karena orang lain tidak menurut kata-katamu.
Baca Juga: 100 Ucapan Terima Kasih atas Kerjasama dan Dukungan yang Luar Biasa
(ANB)
