Konten dari Pengguna

40 Kata-kata Bijak Jawa Kuno tentang Kehidupan

Pengetahuan Umum

Pengetahuan Umum

Menyediakan berbagai informasi seputar Generasi Z.

·waktu baca 4 menit

comment
0
sosmed-whatsapp-white
copy-circle
more-vertical

Tulisan dari Pengetahuan Umum tidak mewakili pandangan dari redaksi kumparan

Ilustrasi kata-kata bijak jawa kuno tentang kehidupan. Foto: Unsplash
zoom-in-whitePerbesar
Ilustrasi kata-kata bijak jawa kuno tentang kehidupan. Foto: Unsplash

Kata-kata bijak Jawa Kuno mengandung banyak ajaran tentang cara menjalani hidup dengan bijak. Tak heran jika hingga kini masih banyak orang yang mencari dan menjadikannya sebagai pegangan hidup.

Nilai-nilai di dalamnya membahas tentang cara berpikir, bersikap, dan menjalani hidup dengan tenang. Sebagian besar juga mengajarkan pentingnya mengenal diri sendiri dan menjaga hubungan dengan Tuhan.

Dalam artikel ini, terkumpul kata bijak Jawa Kuno yang sederhana, tetapi penuh makna. Beberapa di antaranya bisa menjadi penguat saat menghadapi tantangan hidup yang tidak selalu mudah.

Kata-kata Bijak Jawa Kuno tentang Kehidupan

Ilustrasi kata-kata bijak jawa kuno tentang kehidupan. Foto: Unsplash

Berikut kumpulan petuah dalam bahasa Jawa Kuno yang mengandung ajaran hidup, kebijaksanaan, dan nilai spiritual yang dalam.

3. Kata-kata Bijak Jawa Kuno tentang Laku Hidup

  1. Manunggaling kawula lan Gusti. (Bersatunya manusia dengan Tuhan)

  2. Sangkan paraning dumadi. (Asal dan tujuan akhir segala makhluk)

  3. Tri kaya parisudha. (Penyucian pikiran, ucapan, dan perbuatan)

  4. Subur kang sarwa becik. (Tumbuhlah semua yang baik)

  5. Ngelmu iku kalakone kanthi laku. (Ilmu sejati hanya bisa dicapai lewat tindakan nyata)

  6. Urip iku urup. (Hidup itu harus memberi terang)

  7. Wong kang waskita bisa nyumurupi sadurunge kelakon. (Orang bijak dapat membaca tanda sebelum peristiwa terjadi)

  8. Luwih becik ilang bandha tinimbang ilang budi. (Lebih baik kehilangan harta daripada kehilangan budi pekerti)

  9. Gusti paring dalan marang kang temen. (Tuhan memberi jalan bagi yang tulus)

  10. Anteng, antebing kalbu, jembar pangaksama. (Tenang, teguh hati, dan luas dalam memaafkan)

2. Kata-kata Bijak Jawa Kuno tentang Kesadaran dan Ketuhanan

  1. Sapa sira sapa ingsun. (Siapa engkau, siapa aku, refleksi diri dan Tuhan)

  2. Sira iku ingsun, ingsun iku sira. (Engkau adalah aku, aku adalah engkau, kesatuan makhluk dan Sang Pencipta)

  3. Aja gumunggung, sira iku awujud maya. (Jangan sombong, kau hanya bayangan di dunia)

  4. Angkara murka yen tan kinendhaleni, nyuda dhiri. (Amarah jika tak dikendalikan akan menghancurkan diri sendiri)

  5. Swarga nunut neraka katut. (Surga ikut, neraka pun ikut, dampak dari siapa kita ikuti)

  6. Kang luwih, kudu bisa ngayomi. (Yang lebih tinggi, harus bisa melindungi)

  7. Kang sugih ora mesti mulya, kang prasaja durung tentu hina. (Yang kaya belum tentu mulia, yang sederhana belum tentu hina)

  8. Rahayu iku saka laku, dudu saka pangkat. (Kesejahteraan datang dari perbuatan, bukan dari jabatan)

  9. Manembah iku dudu mung solah, nanging nyawiji roso. (Beribadah bukan soal gerak, tetapi penyatuan rasa)

  10. Adil, becik, lan wicaksana, iku tuguing bangsa. (Adil, baik, dan bijaksana adalah pilar bangsa)

3. Kata-kata Bijak Jawa Kuno tentang Watak dan Waspada

  1. Satriya sejati ora gela yen kalah, ora gumunggung yen menang. (Kesatria sejati tak malu kalah, tak sombong saat menang)

  2. Tepa slira wujud saka rasa sih. (Toleransi lahir dari kasih)

  3. Saben tumindak ana titahane. (Setiap perbuatan ada balasannya)

  4. Wani ngalah, luhur wekasane. (Berani mengalah, mulia pada akhirnya)

  5. Sabar iku obahing ati. (Sabar adalah geraknya hati)

  6. Aja dhedhasar hawa, nanging dhedhasar nalar. (Jangan bertindak berdasarkan nafsu, tapi berdasarkan akal)

  7. Yen roso wis mati, ora ana urip kang sejati. (Jika rasa telah mati, tak ada kehidupan sejati)

  8. Pamrih kang sak madya, njurung rahayu saklawase. (Keinginan yang wajar, membawa kebaikan selamanya)

  9. Bebasan kudu watara, aja nganti nglanggar tatakrama. (Kebebasan harus ada batas, jangan sampai melanggar norma)

  10. Cipta, rasa, lan karsa kudu sajalan. (Pikiran, perasaan, dan kehendak harus selaras)

4. Kata-kata Bijak Jawa Kuno tentang Keteguhan

  1. Sangkan paran kudu dipahami, supaya urip ora mung nglaku. (Asal-usul dan tujuan hidup harus dipahami, agar hidup tidak hanya dijalani begitu saja)

  2. Tan kena kinaya ngapa, tan kena kinira. (Tak bisa dijelaskan dengan kata, tak bisa ditebak dengan pikiran, tentang hakikat Ilahi)

  3. Sapa kang ngerti rasa, bakal ngerti urip sakbenere. (Siapa yang memahami rasa, akan memahami makna hidup yang sejati)

  4. Anging sejatining urip, iku pangabekti marang Sang Hyang Widi. (Hakikat hidup yang sejati adalah pengabdian kepada Tuhan)

  5. Kekareman marang donya, nuwuhake kaduhung. (Kecintaan berlebih pada dunia akan menumbuhkan penyesalan)

  6. Kawula mung anglakoni karsaning Gusti. (Manusia hanya menjalani kehendak Tuhan)

  7. Wiwitane urip saka swara, paripurnane ana ing hening. (Awal hidup berasal dari suara, akhirnya menuju keheningan)

  8. Becik ketitik, ala ketara. (Yang baik akan tampak, yang buruk akan terlihat juga)

  9. Lila legawa, tan ana pangrasa duweni. (Ikhlas tanpa merasa memiliki)

  10. Sanyata kawruh iku pepadhang urip. (Sesungguhnya pengetahuan adalah cahaya dalam hidup)

Baca Juga: 100 Kata-Kata Lucu Bahasa Jawa Buat Status yang Bikin Ngakak

(SA)