9 Contoh Wangsalan Rangkep Bahasa Jawa dan Penjelasannya

Ragam Info
·waktu baca 2 menit
Tulisan dari Ragam Info tidak mewakili pandangan dari redaksi kumparan

Contoh wangsalan rangkep merupakan bentuk karya sastra yang ada dalam bahasa Jawa berupa puisi lama. Wangsalan rangkep dapat disebut juga dengan camboran yaitu dua kata yang memiliki arti berbeda kemudian digabung menjadi satu.
Sejatinya wangsalan rangkep merupakan satu dari beberapa jenis wangsalan. Wangsalan sendiri diartikan sebagai ungkapan atau tuturan yang serupa dengan teka-teki, tetapi jawabannya sudah disebutkan pada larik jawaban secara tersamar.
Contoh Wangsalan Rangkep
Dikutip dalam buku Menggagas Pembelajaran Sastra Indonesia Pada Era Kelimpahan oleh Ita Masruro, dkk (2021:77) wangsalan terdiri dari dua frase atau lebih dan di dalamnya terdapat teka-teki yang jawabannya berhubungan dengan kalimat tersebut. Untuk memecahkan teka-teki tersebut yaitu dengan cara menghubungkan kata yang terdapat dalam kalimat tersebt sehingga bermakna, dan berirama.
Sedangkan wangsalan rangkep yaitu wangsalan yang mempunyai batangan atau jawaban lebih dari satu. Wangsalan ini terdiri dua kalimat yang setiap kalimat terdiri atas dua larik. Kalimat pertama berisi wangsalan dan kalimat kedua berisi batangan atau jawaban.
Wangsalan rangkep sering digunakan orang Jawa dalam sebuah percakapan atau dalam lagu. Adapun contoh wangsalan rangkep yaitu:
Bayem arda, ardané ngrasuk busana, mari anteng besusé saya katara.
(Bayem arda artinya lateng, ardané ngrasuk busana artinya besus.)
Balé nata rondon pari, paran margané wak mami.
(Balé nata artinya pagelaran, rondon pari artinya dami.)
Carang wreksa kawi wuwus, panggya andika kusuma.
(Carang wreksa artinya pang , wuwus artinya ngendika.)
Jenang séla wader kalèn sesondhéran, apuranta yèn wonten lepat kawula.
(Jenang séla artinya apu, wader kalèn artinya sepat.)
Mamèt tirta, tirta jawah jro katiga, suka lila lebur luluh labuh praja.
(Mamèt tirta artinya ngangsu, tirta jawah jro katiga artinya labuh.)
Sayèng kaga kaga kresna mangsa sawa, wong susila lagaké anuju prana.
(Sayèng kaga artinya kala, kaga kresna mangsa sawa artinya manuk gagak.)
Sri Maha Jawata Katong, andaka wuluné rekta, jroning néndra gung kaepi.
(Sri maha jawata artinya Bathara Éndra, andaka wuluné rekta artinya sapi.)
Tapas arèn, arèn Arab wijilira tindak tanduk, nora ninggal tata krama.
(Tapas arèn artinya duk, arèn Arab wijilira artinya kurma.)
Tengarèng prang, andheging riris, kudu teteg lan kudu tansah terang ing pikir.
(Tengara perang artinya keteg, andheging riris artinya terang.)
Semoga setelah mengetahui 9 contoh wangsalan rangkep di atas, pembaca dapat membedakan wangsalan ini dengan jenis wangsalan lainnya yang ada dalam sastra Jawa. (MRZ)
Baca juga: 16 Contoh Purwakanthi Lumaksita dalam Bahasa Jawa
