Konten dari Pengguna

12 Contoh Puisi Bahasa Jawa dan Terjemahannya

Kabar Harian

Kabar Harian

Menyajikan beragam informasi terbaru, terkini dan mengedukasi.

·waktu baca 8 menit

comment
0
sosmed-whatsapp-white
copy-circle
more-vertical

Tulisan dari Kabar Harian tidak mewakili pandangan dari redaksi kumparan

Ilustrasi Contoh Puisi Bahasa Jawa, Foto: Pexels/Thought Catalog
zoom-in-whitePerbesar
Ilustrasi Contoh Puisi Bahasa Jawa, Foto: Pexels/Thought Catalog

Menulis atau merangkai puisi dapat dilakukan dengan bahasa apapun, termasuk Bahasa Jawa. Dalam Bahasa Jawa, puisi dikenal denal dengan sebutan geguritan, yang berkembang di masyarakat penutur bahasa Jawa dan Bali yang berkembang dari tembang. Ada banyak contoh puisi bahasa Jawa, bagi yang tertarik ingin menuliskan geguritan.

Dikutip dari artikel ilmiah Gaya Bahasa Perulangan Pada Antologi Geguritan "Garising Pepesthen" Karya R. Bambang Nursinggih, Nofita Handayani (2012:9) geguritan adalah sastra kuno yang klasik, berasal dari kata gurit yang artinya sajak atau syair. Syair ini biasanya dilagukan dengan tembang, yang sangat merdu dan populer di kalangan masyarakat. Geguritan menjadi sebutan untuk puisi Jawa secara keseluruhan.

Daftar isi

Contoh Puisi Bahasa Jawa dan Terjemahannya

Ilustrasi Contoh Puisi Bahasa Jawa, Foto: Pexels/Wallace Chuck

Berikut ini adalah beberapa contoh puisi Bahasa Jawa dengan berbagai tema dan terjemahannya yang dapat dijadikan sebagai referensi:

Puisi 1 “Jodhoku” (Jodohku)

Sliramu sing saiki tak tresnani Apa ya sliramu…? Sing arep ngerteni aku salawase Apa ya sliramu? Sing arep njaga aku salawase Apa ya sliramu? Sing arep nuntun aku marang dalan kang becik Apa ya sliramu? Sing arep melu ngrasakake bungah lan rekasaku Apa ya sliramu? Sing sesuk arep dadi kanca uripku Dhuh Gusti Paringana pitedah kanggo aku Apa iya iki jodhoku?

Terjemahannya:

Kamulah yang aku cintai sekarang Apakah dirimu? Siapa yang ingin mengenalku selamanya Apakah dirimu? Orang yang ingin menjagaku selamanya Apakah dirimu? Siapa yang ingin membawaku ke jalan yang benar Apakah dirimu? Mereka yang ingin berperan merasakan kegembiraan dan usahaku Apakah dirimu? Besok akan menjadi teman hidupku Ya Tuhan Berikan saya saran Apakah ini jodohku?

Puisi 2 “Rerepan Manuk” (Nyanyian Burung)

Aneng kajengan kresek kanginan alaras swareng peksi mara gung kanca angidung uga kang laras trang sami

Endah pamernya Puspa Ian patra Pinrada kabaskaran Atiku ngrepi Enggar lir peksi Awit rinoban bungah

Angawang awang Pangidunging wang Kumandhang urut resi Eca rebutan Nywarakken girang Pra lare klayan peksi

Terjemahannya:

Berada di pepohonan berisik terhembus angin selaras suara buning ayo semua teman bersenandung juga yang selaras dan jelas semuanya

Indah peragaannya bunga dan daun berkilau keemasan tersinar mentari hatiku menyanyi leluasa bagaikan burung sebab diliputi kesenangan

Mengangkasa senandungku berkumandang di setiap gunung enak berebutan menyuarakan kesenangan para anak-anak dan burung

Puisi 3 “Kaendahaning Jagad”

Mara padha nglelana Nonton jagad endah Bumi asri wrata Karya seneng manah

Celak tebih parannya Suryane tan lincad Benter endah sunamya Bumi dados gemah

Neng barat lan neng timur Langit biru endah Tur tan kirang panglipur Tiyang nyebut Allah

Terjemahannya:

Marilah kita berkelana Melihat keindahan jagad Bumi asri merata Membuat senang hati

Jauh dekat asalmu Sinarmu tak berubah Panas indah sinarmu Bumi menjadi makmur

Di barat dan di timur Langit biru indah Dan tak kurang penghiburan Orang menyebut Allah

Puisi 4 “Rerepen Panen” (Nyanyian Panen)

Lah iku tandangnya rame Angundhuh rejeki Who ombak-ombak ajene Semune werta sri Mara dha ngidung Ian girang Wong sungkan tan girang

Ambanjeng kang samya nggendhong Kencana gedhengan Meyek-meyek de Iwih abot Ning tyas entheng girang Mula ngidung murah bukti Wong sungkan ja bukti

Luber pangganjare Allah Mring tyang karya tlaten Nyebar nandur ing sedhengan Balabur ing panen Mula ngidung slamet ngundhuh Wong sungkan tan ngundhuh

Sawamaning kasaenan Ing Allah sangkanya Kang ngingu salir tumitah Klayan wilasanya Mula ngidungken panuja Wong sungkan tan muja

Terjemahannya:

Nah itu tindakannya ramai Memetik rejeki Buah berombak-ombak kuning Agaknya merata indah Ayo berdendang dan riang Orang malas tidak riang

Beriring-iring yang pada menggendong Emas berikat-ikat Tertatih-tatih karena sangat berat tetapi hati ringan riang Maka berdendang karena murah makan Orang malas jangan makan

Melimpah anugerah Allah Kepada orang bekerja tekun Menyebar memanen di lahan Silau dalam memanen Maka berdendang selamat memetik Orang malas tidak memetik

Segenap keindahan Dari Allah datangnya Yang memelihara segenap umat Dengan belas kasih-Nya Orang malas tidak memuja

Puisi 5 “Sertifikasi Guru”

Sertifikasi Guru Kabeh wong wis padha krungu Apa maneh ana kalangan guru Nanging… kanthi sertifikasi guru mau

Apa bocah-bocah banjur mituhu Ora wani karo Guru Mugiya kanthi sertifikasi iki Para siswa tambah bekti

Sinau ana sekolah kang mligi Mantep, karep sajroning ati Kanthi sertifikasi guru iki Para guru ana kang ndaftar haji

Uga akeh kang tuku mersi Nanging kang utama Kanthi sertifikasi guru iki

Para siswa tambah prestasi Lan bekti marang Ibu Pertiwi Lan marang kang gawe urip pati

Terjemahannya:

Sertifikasi Guru Semua orang telah mendengarnya Apa lagi yang ada di lingkaran guru? Tapi… dengan sertifikasi guru itu

Apakah anak-anak kemudian menurut Jangan berani bersama Guru Semoga dengan sertifikasi ini Para siswa lebih berbakti

Belajar di sekolah khusus Teguh, menyentuh hati Dengan sertifikasi guru ini Beberapa guru sudah mendaftar haji

Dan banyak orang membelinya Tapi yang utama Dengan sertifikasi guru ini

Para siswa meningkatkan prestasinya Dan pengabdian kepada Ibu Pertiwi Dan kepada Dia yang menghidupkan kematian

Puisi 6 “Tresna” (Cinta)

Tresna kuwi sepele Tresna kuwi ya kowe karo aku Tresnamu kaya surya Nanging ya kaya Samudra

Tresnamu bisa nekakake mega Nanging saiki tresnamu kaya dahana Awit aku mbok tinggalna

Langit data peteng Ora ana candra apa maneh kartika Atiku kaya bawana sing lemahe nela-nela Maruta, kandhakna yen aku isih tresna

Terjemahannya:

Cinta itu sepele Cinta itu adalah kamu dan aku Cintamu seperti matahari Tapi itu seperti lautan

Cintamu bisa membawa awan Tapi sekarang cintamu seperti ranting Karena aku akan tinggal

Langit data gelap Tidak ada yang lain selain Kartika Hatiku seperti benua yang banyak tanahnya Maruta, katakan padaku bahwa aku masih mencintaimu

Puisi 7 "Lara Pepujaning Alam"

Pamuruse tedhasing ratri Sekar dawa lan randa Kembang kalebu gemuyung Lara pepujaning alam

Kang sapa ngalamar sliramu Kula padha setuju Salametan kang Sakinah Lara pepujaning alam

Terjemahannya:

Kerlap-kerlip malam yang sunyi Bunga dawa dan rempah Harum yang menguar dari gemuyung Itulah getaran alam yang meresap

Siapa yang menghampiri dirimu Aku setuju Doa yang membawa kebahagiaan Itulah getaran alam yang meresap

Puisi 8 “Ibu”

Ibu anakmu kang dak wanti wanti Kang dak kawatirake Kak kok titipake ana pawiyatan luhur iki

Iki anakmu Kang durung isa nyenengke ibu Kang durung bisa nyenengke keluarga Kang isih dadi tanggunganmu ibu

Nanging ibu Anakmu iki bakal banggakke ibu Banggakke keluarga kabeh Anakmu rak bakal nyerah bu

Kanggo nyekel lintang ana langit Kang kadhang ditutup mendhung Kang kadhang mripat wae wis ora bisa weruh Nanging anakmu iki janji ibu

Terjemahannya:

Ibu Ini anakmu yang ditunggu-tunggu Itulah yang ku khawatirkan Kak, kenapa kamu meninggalkan pendidikan tinggi ini?

Ini anakmu Yang tidak bisa menyenangkan ibunya Yang tidak bisa menyenangkan keluarganya Yang masih menjadi tanggung jawabmu, ibu

Tapi Ibu Anakmu ini akan membuat ibunya bangga Bangga dengan seluruh keluarga Anakmu tak akan menyerah bu

Untuk menangkap bintang, ada langit Yang terkadang tertutup awan Yang terkadang mata tidak bisa melihat Tapi anakmu ini akan janji ibu

Puisi 9 “Semut Ireng” (Semut Hitam)

Semut ireng anak-anak sapi Kebo bongkang anyabrang bengawan Keyong gondhang jrak sungute Timun wusu godhong wolu Surabaya geger kepati Geger angoyak macan Den wadhahi bumbung Alun-alun Kartasura Gajah meta cinancang wit sidaguri Mati cineker ayam

Terjemahan:

Semut hitam beranak sapi kerbau kecil menyeberang sungai Keong besar berdiri sungutnya Mentimun bungkuk berdaun delapan Surabaya sangat kacau Kacau mengejar macan Ditempatkan di sebuah bambu Alun-alun Kartasura Gajah marah ditambat di pohon sidaguri Mati disepak ayam

Puisi 10 “Konco Kentelku” (Sahabatku)

Sahabatku Tulisan iki kanggo sliramu Kanggo uwong sing gemati marang awakku Matur nuwun kanggo kabeh usahamu

Usahamu bakal tak ukir ning atiku Sahabatku Koe tetep ana ing sampingku Pas aku lagi pilu Utawa pas aku lagi maju Isoku ngrasa atimu sing tulus

Sahabat sing apik tansah nasehati Ngelindungi, lan tulus menyayangi Persahabatan sing dilandadi nganggo ati Sak tenane bakal abadi

Sahabatku Mung koe sing iso mlebu ning atiku Pas seisi dunyo podo metu Matur nuwun sahabatku

Terjemahannya:

Sahabatku Kiriman puisi ini untukmu Untuk mereka yang peduli padaku Terima kasih untuk semua usahamu

Usahamu akan terukir di hatiku Temanku kamu selalu di sisiku Saat aku sedih Atau saat saya bergerak maju Aku merasakan ketulusan hatimu

Sahabat yang baik selalu memberi nasihat Melindungi, dan mencintai dengan tulus Persahabatan berdasarkan hati Itu akan abadi

Sahabatku Hanya kamu yang bisa memasuki hatiku Saat seluruh dunia keluar Terimakasih sahabatku

Puisi 11 “Mripat Iku” (Mata Itu)

Aku iling mripat iku Werna coklat kaya madu Isa nggawa aku mabur Menyang langit kapitu Aku kangen mripat iku Werno coklat kaya madu Kowe ngerti mripate sapa iku? Ya, mripat iku duweke awakmu

Terjemahannya:

Aku ingat mata itu Warna cokelat seperti madu Bisa membawa aku terbang Ke langit ketujuh Aku rindu mata itu Warna cokelat seperti madu Kamu tahu mata siapa itu? Ya, mata itu milik kamu

Puisi 12 “Angin”

Angin, aku kangen karo dheweke Kangen karo meseme Kangen karo ngguyune

Kangen karo tingkah lakune Angin, aku kangen karo dheweke Tolong ngomongo dheweke Yen aku tresna dheweke Yen aku ngenteni ing kene

Terjemahannya:

Angin, aku merindukannya Rindu dengan senyumnya Rindu dengan tawanya Rindu dengan tingkah lakunya

Angin, aku merindukannya Tolong katakan padanya Bahwa aku mencintainya Bahwa aku menunggunya di sini

Baca Juga: 8 Contoh Teks Narasi Bahasa Jawa beserta Pengertiannya

Demikianlah beberapa contoh puisi bahasa Jawa dan terjemahannya yang dapat dijadikan referensi untuk mengirim puisi bahasa jawa kepada teman, sahabat, pasangan, atau keluarga. (Mit)